Wyobraźcie sobie, że zupełnie niespodzianie i magicznie znikają z kraju wszyscy stomatolodzy, a cała wiedza stomatologiczna przepada. W tym momencie mielibyśmy w kraju idealnie taką samą sytuację jak obecnie z dziećmi niepełnosprawnymi. Jakie opcje miałby człowiek z bólem zęba lub innymi chorobami jamy ustnej? Mógłby pójść do lekarza. Tam z pewnością dowiedziałby się, że widocznie genetycznie ma słabsze zęby i musi się przygotować na częste problemy (czyli tzw. “tak to już jest”). Na pewno byłby też leczony środkami przeciwbólowymi i… to mniej więcej tyle. Tradycyjne “uznane” metody leczenia wyglądałyby po prostu żałośnie w porównaniu do dzisiejszej stomatologii i często kończyłyby się rozłożeniem rąk. Oczywiście brak metod to pole do popisu dla zarówno innowacyjnych badaczy, jak i szarlatanów. Może powstałaby terapia polegająca na sprawianiu sobie bólu w innym miejscu, żeby zapomnieć o zębie. Może terapia polegająca na codziennym gryzieniu kamieni, żeby “wzmocnić zęby”. W końcu ktoś wynalazłby pastę do zębów. Ktoś inny zorientowałby się, że szkorbut spowodowany jest niedoborem witaminy C. Jak zareagowałoby ogólnie pojęte środowisko “metod sprawdzonych”? Ano artykułami wyjaśniającymi, że zwierzęta pasty nie potrzebują, a żyją i że pasta na pewno jest trująca dla organizmu. Jedzenie cytryn, żeby podleczyć szkorbut natomiast też przynosi więcej szkód, bo kwas uszkadza szkliwo w zębach. A w tym wszystkim zwykły człowiek. I ja się tak czuję… pomiędzy młotem, a kowadłem :-). Warto w tym wszystkim zachować zdrowy rozsądek, kierować się własną intuicją i dokształcać się ile się da.